WhatsAppMiras yalnız malvarlığı değerlerinden oluşmaz; mirasbırakanın borçları da terekenin parçasıdır. Bu nedenle ölüm sonrasında terekenin aktiflerinden çok borç bulunması, mirasçılar açısından önemli bir risk yaratabilir. Türk Medeni Kanunu, mirasın gerçek reddinin yanında, ölüm tarihinde mirasbırakanın ödemeden aczinin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olması hâlinde mirasın reddedilmiş sayılmasına ilişkin “hükmen ret” kurumunu da düzenler.
Mirasın hükmen reddi nedir?
Türk Medeni Kanunu’nun 605. maddesindeki düzenlemeye göre, mirasbırakanın ölümü tarihinde ödemeden aczi açıkça belli veya resmen tespit edilmişse miras reddedilmiş sayılır. Buradaki temel inceleme, terekenin ölüm anındaki mali durumudur.
Hükmen ret, mirasçının yalnızca borç bulunduğunu söylemesiyle oluşmaz. Terekenin borca batık olduğu ve kanundaki koşulların gerçekleştiği somut delillerle ortaya konulmalıdır.
Gerçek ret ile hükmen ret arasındaki fark nedir?
Gerçek ret, mirasçının kanundaki süre içinde mirası reddettiğini sulh hukuk mahkemesine bildirmesine dayanır. Kural olarak gerçek ret bakımından üç aylık hak düşürücü süre önem taşır.
Hükmen ret ise terekenin ölüm anında borca batıklığına ve ödemeden aczin açıkça belli veya resmen tespit edilmiş olmasına dayanır. Yargıtay uygulamasında hükmen reddin tespiti isteminin gerçek retteki üç aylık süreyle aynı şekilde sınırlı olmadığı kabul edilmektedir. Bununla birlikte mirasçının tereke işlemlerine katılımı ve mirası benimseyen davranışları ayrıca değerlendirilmelidir.
Terekenin borca batık olduğu nasıl araştırılır?
Mirasbırakanın banka hesapları, taşınmazları, araçları, şirket payları ve diğer malvarlığı değerleri ile icra dosyaları, vergi ve SGK borçları, banka kredileri ve üçüncü kişilere olan borçları birlikte incelenmelidir.
Sadece tek bir icra dosyasının bulunması her zaman terekenin borca batık olduğunu göstermez. Aktif ve pasiflerin ölüm tarihi itibarıyla karşılaştırılması gerekir. Resmî kayıtlar, takip dosyaları ve gerektiğinde bilirkişi incelemesi bu nedenle önem taşır.
Mirasçının davranışları neden önemlidir?
Mirasçı, terekeye ilişkin bazı işlemleri yaparak mirası benimsediği izlenimi oluşturabilir. Olağan yönetim ve koruma işlemleri ile mirası sahiplenme anlamına gelebilecek işlemler birbirinden ayrılmalıdır.
Terekeye ait malın satılması, devredilmesi veya mirasçı sıfatıyla kapsamlı tasarruflarda bulunulması gibi durumların hukuki etkisi somut olayda ayrıca değerlendirilmelidir. Bu nedenle borca batık tereke şüphesi varsa miras malları üzerinde işlem yapmadan önce durumun netleştirilmesi önemlidir.
Alacaklı icra takibi başlatmışsa ne yapılabilir?
Mirasbırakanın borcu nedeniyle mirasçıya karşı takip veya dava yöneltilmişse, hükmen ret savunmasının hangi usulle ve hangi mercide ileri sürüleceği dosyanın türüne göre belirlenir. Yargıtay kararlarında hükmen ret iddiasının tespit davası yoluyla veya uygun durumda savunma olarak gündeme gelebileceği kabul edilmektedir.
Mirasın hükmen reddi için üç aylık süre var mı?
Hükmen ret ile gerçek ret aynı kurum değildir. Yargıtay uygulamasında hükmen reddin tespiti gerçek retteki üç aylık süreye tabi kabul edilmemektedir; ancak somut olay ve mirasçının davranışları ayrıca incelenmelidir.
Borçların malvarlığından fazla olması yeterli mi?
Borca batıklık temel unsurdur; fakat ölüm tarihindeki mali durumun ve ödemeden aciz koşulunun delillerle ortaya konulması gerekir.
Adıyaman’da hangi kayıtlar toplanmalı?
Mirasçılık belgesi, ölüm belgesi, tapu ve araç kayıtları, banka bilgileri, icra dosyaları, vergi ve SGK borçları ile diğer alacak-borç belgeleri birlikte değerlendirilmelidir.
Bu içerik genel hukuki bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır. Mirasın reddi hak kaybı doğurabilecek sonuçlara sahip olduğundan terekeye ilişkin işlem yapılmadan önce somut kayıtlar üzerinden değerlendirme yapılmalıdır.
