WhatsAppMirasbırakanın sağlığında çocuklarından birine taşınmaz, para veya başka bir malvarlığı değeri vermesi, ölümden sonra mirasçılar arasında bu kazandırmanın miras payından düşülüp düşülmeyeceği ve saklı payın ihlal edilip edilmediği sorularını doğurabilir. Mirasta denkleştirme ile tenkis aynı kavram değildir. Hangi talebin ileri sürülebileceği, kazandırmanın niteliğine ve mirasbırakanın iradesine göre belirlenir.
Mirasta denkleştirme neyi amaçlar?
Denkleştirme, mirasbırakanın sağlığında yasal mirasçısına miras payına mahsuben yaptığı bazı karşılıksız kazandırmaların paylaşım sırasında hesaba katılmasını amaçlar. Temel soru, kazandırmanın miras payına avans niteliğinde olup olmadığıdır.
Kazandırmanın tarihi, taraflar arasındaki ilişki, devir belgesindeki açıklamalar ve mirasbırakanın denkleştirmeden muaf tutma yönünde bir iradesinin bulunup bulunmadığı önem taşır. Her bağış veya aile içi devir otomatik olarak aynı sonucu doğurmaz.
Tenkis davası hangi durumda gündeme gelir?
Tenkis, saklı pay sahibi mirasçıların kanunen korunan miras paylarının ihlal edilmesi hâlinde gündeme gelir. Mirasbırakanın tasarruf özgürlüğünü aşan ölüme bağlı veya kanunda belirtilen bazı sağlar arası kazandırmalar, saklı pay tamamlanıncaya kadar tenkise tabi olabilir.
Tenkis davasında terekenin kapsamı, ölüm tarihindeki değerler, saklı pay oranları ve tenkise tabi kazandırmalar birlikte değerlendirilir. Yalnız tek bir taşınmazın bugünkü değerine bakılarak sonuç çıkarılamaz.
Denkleştirme ile tenkis neden karıştırılır?
Her iki kurum da mirasbırakanın yaptığı kazandırmalarla bağlantılıdır; ancak korudukları hukuki menfaat farklıdır. Denkleştirme mirasçılar arasındaki paylaşım dengesine, tenkis ise saklı payın korunmasına odaklanır.
Bir dosyada öncelikle denkleştirme, mümkün olmazsa tenkis talebi gündeme gelebilir. Ancak taleplerin dayandığı maddi vakıalar ve ispat planı birbirinden ayrılmalıdır.
Hangi belgeler ve deliller önemlidir?
Tapu kayıtları, resmi senetler, banka hareketleri, bağış veya satış sözleşmeleri, mirasbırakanın yazılı açıklamaları, vasiyetname ve tereke kayıtları temel belgelerdir. Aile içi para transferlerinde açıklama kısmı, ödemenin kaynağı ve kazandırmanın amacı önem kazanabilir.
Muris muvazaası ile aynı şey midir?
Hayır. Muris muvazaasında görünürdeki işlem ile gerçek irade arasındaki uyumsuzluk ve mirasçıdan mal kaçırma amacı tartışılır. Denkleştirme ve tenkiste farklı hukuki koşullar incelenir. Aynı olayda alternatif hukuki nitelendirmeler gündeme gelebilse de her talebin unsurları ayrı değerlendirilmelidir.
Her çocuğa yapılan bağış denkleştirmeye tabi midir?
Hayır. Kazandırmanın niteliği, amacı ve mirasbırakanın iradesi değerlendirilir. Somut belge ve olaylar görülmeden otomatik sonuç çıkarılamaz.
Tenkis için saklı pay ihlali şart mı?
Evet. Tenkis kurumunun temel amacı saklı payın korunmasıdır. Önce tereke ve saklı pay hesabının yapılması gerekir.
Adıyaman’da miras dosyası hazırlanırken ne yapılmalı?
Tapu kayıtları, banka hareketleri, mirasçılık belgesi ve geçmiş devirler kronolojik olarak çıkarılmalı; her kazandırmanın satış, bağış veya miras payına mahsuben verme olup olmadığı ayrı incelenmelidir.
Bu yazı genel hukuki bilgilendirme amaçlıdır. Denkleştirme, tenkis ve muris muvazaası birbirinden farklı kurumlar olduğundan somut olayda doğru hukuki sebebin belirlenmesi önemlidir.
